Anasayfa › Site Dışı SEO
Site Dışı Seo
Site dışı SEO, adınızın yabancı dilde nasıl yazıldığına, düzenlediğiniz etkinliklerin ve basılı adresinizin internette bıraktığı ize, kazandığınız bağlantıların yerinde durup durmadığına bakar.
Site Dışı SEO Adınızın Yabancı Dilde Yazılışını Neden Ayrıca Takip Eder?
Evine dönen misafir, Göreme’de kaldığı kaya pansiyonunu anlatan uzun bir yazı yayımlar. Klavyesinde “ı” da “ş” da yoktur; pansiyonun adındaki “ışık” sözcüğünü “isik” diye yazar. Bir başka misafir aynı sözü kulağına geldiği gibi, “ishik” biçiminde yazmıştır. Site dışı SEO adınızın kendi siteniz dışındaki yerlerde nasıl geçtiğiyle ilgilenir; bu yazılışların her birini de ayrı ayrı izler.
Türkçenin altı harfi yabancı klavyelerin çoğunda bulunmaz: ö, ü, ş, ğ, ı ve ç. Yazan ya harfi benzeriyle değiştirir ya da sesi kendi dilinin harfleriyle karşılamaya çalışır. Sonunda aynı işletme üç adla dolaşır: Türkçe harfli asıl adı, harfleri sadeleştirilmiş hâli ve kulaktan yazılmış bir üçüncüsü. Yer adları da aynı yoldan geçer; Ürgüp ile Uçhisar yabancı yazılarda çoğunlukla noktasız ve çengelsiz durur.
Arama motorları bu farkların çoğunu tanır: bilinen bir yer adının noktasız yazılışını genellikle asıl adla eşleştirir. Az geçen, yalnızca size ait bir adda ise bunu her zaman yapamayabilir. O durumda sizden söz eden yazı ile işletmeniz arasında bağ kurulmayabilir; adınızı sadeleştirilmiş hâliyle arayan gezgin de karşısında sizi değil, benzer adlı başka bir yeri bulabilir. Kayıp sessizdir; kimse şikâyet etmez.
Çözüm işletmenin adını değiştirmek değildir; tabela, fatura ve Türkçe sayfalar olduğu gibi kalır. Yapılan, yabancı dilde kullanılacak tek bir yazılışa karar vermektir. O yazılış sitenizin yabancı dildeki sayfalarında, sosyal medya hesaplarında, yer ayırtma sayfalarındaki kaydınızda ve e-posta imzanızda harfi harfine aynı kullanılır. Çoğu sitenin adresinde Türkçe harf bulunmaz; en doğal seçim de çoğu zaman adresinizde yazan biçimdir.
Ardından her yazılış ayrı ayrı aranır: asıl ad, sadeleştirilmiş hâli, akla gelen öteki biçimler. Çıkan yazılar bir listeye alınır: kim yazmış, hangi adı kullanmış, sitenizin adresini eklemiş mi? Çoğuna dokunmak gerekmez. Bağlantısı eksik olana kibar bir notla adres iletilebilir; adınız yanlışlıkla başka bir işletmenin kaydına bağlanmışsa düzeltilmesi rica edilir. Yazarın kendi yazısı üzerindeki son söz hakkı yine kendisindedir.
Ücretsiz site krokisinin dört alanından biri, işletmeniz için başka yerlerde söylenenlerdir. Kroki dışarıdan ve yukarıdan çizilir; balondan bakan göz evleri değil, vadinin bütününü görür. Adınızın dağınık yazılışları orada birer noktadır. Her noktanın yanında üç not bulunur: nerede durduğu, neye yol açtığı, rotanın, yani her ay onayınızdan geçen iş listesinin, hangi durağında ele alınacağı. Site dışı SEO işleri bu notlardan yola çıkar.
Düzenlediğiniz Bir Atölye, Tadım Günü ya da Açık Kapı Etkinliği İnternette Nasıl İz Bırakır?
Avanos’ta bir çömlek atölyesi bir cumartesi günü kapısını herkese açmaya karar veriyor: isteyen çarkın başına oturacak, kendi kâsesine biçim verecek. Duyuru atölyenin camına asılıyor, tanıdıklara da mesajla gidiyor. Gün güzel geçiyor, otuz kişi geliyor, akşam çark duruyor. Ertesi sabah internette o günden geriye hiçbir şey kalmamıştır; çünkü etkinliğin durabileceği bir yer orada hiç açılmamıştır.
İlk iş, etkinliğe sitede kendi sayfasını açmaktır. Sayfada dört bilgi bulunur: ne yapılacak, hangi gün ve saatte, nerede, nasıl katılınır. Yer sınırlıysa kaç kişinin alınacağı, ücretliyse bunun nasıl ödeneceği, çocukların gelip gelemeyeceği yazılır. Duyuruyu başka yerde gören herkes ayrıntı için bu sayfaya gelir; bağlantı verecek olan da bir afişin fotoğrafına değil, okunabilir bir sayfaya bağlantı verir.
Sonra duyuru, ilgilenecek kişilerin baktığı yerlere taşınır: Nevşehir ilinde yayın yapan yerel haber sitelerinin duyuru ve etkinlik sayfaları, mahalle ve meslek topluluklarının sayfaları, üniversitedeki öğrenci toplulukları. Her birine aynı kısa metin gider; içinde işletmenin adı tabelada yazdığı biçimiyle ve etkinlik sayfasının adresi bulunur. Bu kayıtların her biri adınızın sitenizin dışında bir kez daha, doğru yazılışla geçmesi demektir. Yayımlayıp yayımlamamak onların kararıdır.
Etkinlik günü katılanlar fotoğraf çeker ve paylaşır. Atölyenin adının yazılması ya da hesabının etiketlenmesi, görünür bir yere asılmış küçük bir kartla rica edilebilir; rica eden kart, ısrar eden görevliden daha iyi karşılanır. Fotoğrafının paylaşılmasını istemeyenlerin yüzü yayımlanmaz. Bu paylaşımlar tek tek büyük bir etki yaratmaz, ama adınızı o güne kadar sizi hiç duymamış kişilerin önüne, tanıdıkları birinin sözüyle çıkarır.
Etkinlik bitince sayfa silinmez; görevi değişir. Duyuru metninin yerini olanın kısa bir anlatımı alır: neler yapıldı, hangi sorular soruldu, kimler için uygundu. Birkaç fotoğraf eklenir, bir sonrakinin ne zaman düşünüldüğü yazılır. Takvimlerden ve paylaşımlardan gelen bağlantılar bu adrese çıkmaktadır; sayfa kaldırılırsa hepsi boş bir ekrana açılır. Yerinde kalan sayfa, gelecek yıl aynı etkinliği arayan kişiye de cevap verir.
Tek koşul, etkinliğin gerçek olmasıdır. Yalnızca bağlantı toplamak için uydurulmuş, kimsenin gelmediği bir “açılış günü” ne takvimlerde yer bulur ne de iz bırakır. Büyük olması gerekmez: kabak çekirdeği ile pekmezin tadıldığı bir öğleden sonra, bir taş ustasının iş başında izlendiği bir saat yeter. Site dışı SEO rotasında böyle bir gün, öncesi ve sonrasıyla üç durak olarak yer alır: sayfa, duyuru, anlatım.
Kartvizitteki, Faturadaki ve Araç Üstündeki Site Adresi Aramaya Nasıl Yansır?
Ürgüp yolunda önünüzde giden bir transfer aracının arka camında bir site adresi yazıyor. Okumak için üç dört saniyeniz var. Adres uzunsa, içinde tire ve rakam varsa, harfleri inceyse aklınızda yalnızca firmanın adı kalır; o da yarım yamalak. Akşam otelde telefonu açtığınızda büyük olasılıkla adres çubuğuna değil, arama kutusuna yazarsınız: firmanın adından hatırlayabildiğiniz kadarını.
Basılı bir adres ziyaretçiyi çoğu zaman doğrudan siteye getirmez; önce arama kutusuna yollar. Kartvizitteki, faturadaki, poşetteki ve tabeladaki adresi gören kişi onu harfi harfine yazmaz; işletmenin adını yazar, bazen de yanlış yazar. Bu yüzden basılı her şeyin iki işi vardır: adı akılda bırakmak ve arandığında sizin çıkmanızı kolaylaştırmak. İkincisi, adın bütün basılı işlerde tek biçimde yazılmasına bağlıdır.
Araç üstündeki adres için ölçü basittir: hareket hâlindeki bir arabadan okunabiliyor mu? Kısa olmalı, büyük ve dolgun harflerle yazılmalı, zeminle arasında belirgin bir renk farkı bulunmalıdır. Adresin başındaki “www” çoğu sitede yazılmasa da olur; yer kaplar, bir şey söylemez. Adın altına işin ne olduğunu söyleyen iki sözcük eklenir; adı unutan kişi işi ve yeri yazarak da arayabilir.
Faturada şirketin resmî unvanı yazar ve yazmak zorundadır; ama tabelada, kartta, poşette ve araçta görünen ad tek olmalıdır. Tabelada “Kaya Evi”, kartvizitte “Butik Otel”, araçta “Pansiyon” diye anılan bir işletmeyi arayan kişi hangi sözü yazacağını şaşırır; arama motoru için de üç adın tek bir yeri gösterdiğini anlamak güçleşebilir. Ad basılı işlerde, sitede ve harita kaydında aynı olduğunda sizi bulmak kolaylaşır.
Adınızın aranması tanındığınızın bir işaretidir; bunun arama sırasını değiştirip değiştirmediği üzerine bir şey söylemiyoruz. Görebileceğiniz şudur: arama motorunun site sahipleri için açtığı ücretsiz panel, sitenizin hangi sözlerle arandığında göründüğünü listeler. Adınızın geçtiği satırlar oradadır; yanlış yazılışlar da. Aracı giydirdiğiniz ya da kartları yenilediğiniz ayın ardından bu satırlardaki değişime bakmak, basılı işlerin karşılığını görmenin bir yoludur.
Kartta, poşette ve faturada bir karekod, yani telefon kamerasıyla okutulan kare işaret, kişiyi doğrudan ilgili sayfaya götürebilir; araçta ve yol kenarındaki tabelada işe yaramaz, kimse hareket hâlindeyken okutamaz. Site dışı SEO çalışmasında basılı işler de adınızın geçtiği yerler arasında sayılır. Yeni bir baskıdan önce adın ve adresin öteki kayıtlarla aynı olup olmadığına bakmak, basılanı yeniden bastırmaktan ucuza gelir.
Kazanılmış Bir Bağlantı Neden Kaybolur, Kayıp Nasıl Fark Edilir?
Ortahisar’da bir taş ustasının işlediği kemerli kapıyı üç yıl önce bir gezi yazarı uzun uzun anlatmış, yazının içinden ustanın sitesine bağlantı vermişti. O yazıdan her ay birkaç ziyaretçi gelirdi. Geçen kış gelmez oldu. Usta yanlış bir şey yapmamıştı; yazarın sitesi yenilenmiş, eski yazılar yeni düzene taşınmamıştı. Bağlantı, kimse böyle bir karar vermeden, kendiliğinden ortadan kalkmıştı.
Bağlantılar dört yoldan kaybolur. Karşı site yenilenir ve eski sayfalar yeni düzene alınmaz. Yazı ya da liste yayından kaldırılır. Sitenin alan adı, yani internetteki adresi yenilenmez; süre dolunca adres boşa düşer, bazen de ilgisiz birinin eline geçer. Dördüncüsü sizin tarafınızdadır: bağlantının gösterdiği sayfayı taşımış ya da silmişsinizdir; karşıdaki bağlantı yerinde durur, ama artık boş bir sayfaya açılır.
Kaybı fark etmenin yolu, önemli bağlantıların yalın bir listesini tutmaktır. Her satırda üç bilgi yeter: bağlantı hangi sayfada duruyor, sizin hangi sayfanıza geliyor, en son ne zaman bakıldı. Listeye her bağlantı girmez; sizi gerçekten tanıtan, okunan, ziyaretçi getiren yirmi otuz satır yeterlidir. Yılda birkaç kez her satır açılır ve bağlantının yerinde durup durmadığına bakılır; kroki yeniden çıkarılırken liste de baştan okunur.
İki yardımcı daha vardır. Arama motorunun site sahipleri için açtığı ücretsiz panel, sitenize bağlantı veren siteleri listeler; listeden düşen bir ad dikkat çeker. Ziyaret kayıtları da hangi siteden kaç kişinin geldiğini gösterir; düzenli ziyaretçi yollayan bir kaynağın sıfıra inmesi çoğu zaman bağlantının gittiğini haber verir. İkisi de kaybı ancak bir süre sonra belli eder; bu yüzden kendi tuttuğunuz listenin yerini almazlar.
Kayıp bulununca yapılacak iş nedenine göre değişir. Sayfayı siz taşıdıysanız çözüm sizdedir: eski adres yeni yerine yönlendirilir ve bağlantı yeniden çalışır. Karşı site yenilendiyse editörüne kısa, kibar bir not yazılır: hangi yazıydı, bağlantı nereye gidiyordu, bugünkü doğru adres hangisi? Not bir hak talebi değil, bir hatırlatmadır. Cevap gelmeyebilir; ısrar edilmez, satırın yanına tarih düşülür ve geçilir.
Tek bir bağlantının gitmesi telaş nedeni değildir. İnternet böyle işler: sayfalar açılır, kapanır, taşınır; kazanılanların bir bölümü zamanla eksilir, yerine yenileri gelir. Kaygı verici olan, kısa sürede çok sayıda kaybın görülmesi ya da en çok ziyaretçi getiren kaynağın susmasıdır. Site dışı SEO için ilk adım, bugün sizden kimlerin söz ettiğini görmektir: site adresinizi yazın, site krokinizi ücretsiz çıkaralım.
İşletmemin adında “ğ” ve “ı” var; yabancı dildeki sayfalarda adımı Türkçe harflerle mi yazmalıyım?
Asıl adınız her dilde Türkçe harfleriyle durabilir; adınız odur. Yanına, ilk geçtiği yerde, karar verdiğiniz sade yazılışı da ekleyin; yabancı misafir büyük olasılıkla onu yazarak arayacaktır. Önemli olan sade yazılışın tek olmasıdır: sitede, hesaplarınızda ve yer ayırtma sayfalarındaki kaydınızda aynı harflerle geçmelidir.
Açık kapı günüme beklediğimden az kişi geldi; etkinliğin sayfasını yine de yayında tutmalı mıyım?
Tutun. Sayfanın değeri kalabalıkta değil, olanı dürüstçe anlatmasındadır: ne yapıldı, kimler için uygundu, bir sonraki ne zaman düşünülüyor. Kaç kişinin geldiğini yazmak zorunda değilsiniz. Takvimlerden ve paylaşımlardan gelen bağlantılar o adrese çıkıyor; sayfayı kaldırırsanız hepsi boşa düşer. Bir sonraki etkinliği de aynı sayfadan duyurabilirsiniz.
Aracımı yeni giydirdim ama üstündeki adres uzun kaldı; daha kısa ikinci bir adres alıp asıl siteme yönlendirsem olur mu?
Olur; kısa adres asıl sitenize kalıcı olarak yönlendirilir ve yazan kişi doğru yere varır. İki koşul var: kısa adres adınızı çağrıştırmalı ve üzerinde ayrı bir site kurulmamalıdır, yoksa aynı içerik iki adreste durur. Yenileme tarihini de izleyin; süresi dolan adres başkasının eline geçebilir ve aracınızdaki yazı oraya çıkar.
Bana bağlantı veren sitenin sahibine ulaşamıyorum; kaybolan bağlantı için başka ne yapabilirim?
Çoğu zaman bir şey yapılamaz; bunu kabullenmek gerekir. Elinizde olan kendi tarafınızdır: bağlantının geldiği sayfanız yerinde duruyor mu, taşındıysa eski adres yenisine yönleniyor mu? Karşı sitenin adresi tümüyle kapandıysa o satırı listenizden çıkarın. Emeği, sizden bugün söz edebilecek yeni kaynaklara vermek, kapanmış bir kapının önünde beklemekten daha verimlidir.